rebetiko.sealabs.net

¨Μαγκάλα το ρόδον των Ινδιών¨.

Μπορεί στους περισσότερους από μας ο παραπάνω τίτλος ταινίας να μην μας λέει τίποτα το ιδιαίτερο, αν ζούσαμε όμως στην Ελλάδα του 1954 σίγουρα μερικοί από μας θα είχαν κλείσει θέση σε κάποια προβολή της στις αίθουσες των κινηματογράφων.

Το σίγουρο είναι ότι ούτε οι Ινδοί θα αναγνώριζαν, από τον τίτλο, ότι ήταν η ταινία που γυρίστηκε το 1952 στην χώρα τους με τον τίτλο ¨Aan¨.

Το ¨Aan¨ λοιπόν ήταν η πρώτη Ινδική ταινία που παίχτηκε στους Ελληνικούς κινηματογράφους με το τίτλο ¨Μαγκάλα το ρόδον των Ινδιών¨.
Μέχρι το 1970 στην Ελλάδα θα παιχτούν 110 περίπου Ινδικές ταινίες και οι οποίες θα τύχουν μεγάλου ενδιαφέροντος από τους Έλληνες και τις Ελληνίδες σινεφίλ. Πέρα από το μελοδραματικό τους ύφος (που χωρίς χαρτομάντιλα πάνω σου δεν πέρναγες την είσοδο του σινεμά) οι ταινίες ήταν ¨ντυμένες¨ με άφθονη λαϊκή μουσική της Ινδίας. Μουσική και ¨κλάμα¨ συνεπήραν τους Έλληνες θεατές σε σημείο να ταυτιστούν με τις ηρωίδες των ταινιών Ναργκίς και Μαντουμπάλα. Ήταν τέτοια η επιρροή τους στο Ελληνικό κοινό που είχε ως αποτέλεσμα η Ναργκίς (κατά κόσμων Fatima Rashid) να επισκεφτεί την χώρα μας. Μάλιστα το 1968 θα συμπρωταγωνιστήσει με τον Μάνο Κατράκη στην Ελληνική ταινία "Τόσα όνειρα στους δρόμους"!!!

https://www.youtube.com/watch?v=oiMFUiS6ask

Οι ταινίες ¨Γη ποτισμένη με αίμα¨ (Mother India) και ¨Ο αλήτης της Βομβάης¨ (Awaara) θεωρούνται ως οι σημαντικότερες του Ινδικού κινηματογράφου.

Στις ταινίες αυτές όπως επισημάναμε πριν πρωτεύον ρόλο έπαιζε η μουσική. Για τον λόγο αυτό επιστρατεύθηκαν οι σημαντικότεροι εκ των Ινδών λαϊκών συνθετών. Σε κάθε ταινία ακούγονταν από 7 ως και 10 ή περισσότερα τραγούδια.
Τα τραγούδια αυτά άγγιξαν τον Έλληνα και την Ελληνίδα. Ταυτίστηκαν με του Ινδούς ήρωες σε τέτοιο βαθμό που έκαναν ουρές στα ταμεία των κινηματογράφων. Το παράξενο είναι το ίδιο γινόταν και σε αρκετές χώρες της Ευρώπης πλην...Αγγλίας.

Έβαλαν όμως σε ¨πειρασμό¨ Έλληνες λαϊκούς συνθέτες που με την προτροπή των εταιρειών θα ¨οικοιοποιούνταν¨ τα τραγούδια αυτά.Και όχι μόνο αυτά.

Με μπουζούκι τους το...μαγνητοφωνάκι καταγράφουν όλα τα τραγούδια των ταινιών αυτών. Καθήμενοι τις περισσότερες φορές κοντά στα ηχεία των αιθουσών ηχογραφούν σε δημοσιογραφικά κασετοφωνάκια τις μουσικές των ταινιών. Κάποια από αυτά τα τραγούδια αυτούσια και απαράλλαχτα θα τα ηχογραφήσουν με Ελληνικούς στίχους και θα τα τραγουδήσουν οι μεγαλύτερες φωνές εκείνης της εποχής. Στους δίσκους ως συνθέτες και δημιουργοί των τραγουδιών αναφέρονταν ονόματα Ελλήνων συνθετών. Φυσικά οι Ινδοί μουσικοί που ήταν και οι συνθέτες δεν αναγράφονταν πουθενά. Οι δίσκοι που βγήκαν προς πώληση με αυτά τα τραγούδια ξεπούλησαν και μερικοί δε έκαναν και ρεκόρ πωλήσεων.

Εκτός όμως τις ταινίες οι συνθέτες ¨μας¨ είχαν βρει και άλλη πηγή για να κλέβουν τραγούδια. Δεν ήταν άλλο από το ραδιόφωνο που είχε την δύναμη να στέλνει τα τραγούδια του από την Αίγυπτο και τις αραβικές χώρες στα ελληνικά νοικοκυριά που διέθεταν συσκευή. Οι εταιρείες μη έχοντας να χάσουν –ίσα ίσα να κερδίσουν- προώθησαν την ιδέα της ¨οικοιοποίησης¨ αραβικών μελωδιών. Συγκεκριμένοι και σημαντικοί συνθέτες δέχτηκαν να ακούν μελωδίες από ραδιοφώνου να τις καταγράφουν και στο τέλος να τις ηχογραφούν χωρίς καμία αλλαγή στην μουσική. Τι πιο ξεκούραστο από το να κάθεσαι στον καναπέ και να ξεπατικώνεις αραβικές μουσικές κερδίζοντας φήμη δόξα και χρήμα;

Στο ¨εργοστάσιο¨παραγωγής Ελληνικών ασμάτων από Ινδικά και αραβικά κομμάτια συμμετείχαν εκτός από τις άμεσα ενδιαφερόμενες εταιρείες, συνθέτες μουσικοί στιχουργοί τραγουδιστές.

Ας δούμε μερικά ονόματα αυτών:

Απόστολος Καλδάρας
Μπάμπης Μπακάλης
Θεόδωρος Δερβενιώτης
Γιώργος Μανισαλής
Γιάννης Πολυκανδριώτης
Κώστας Καπετάνιος
Ευάγγελος Σούκας
Στράτος Καμενίδης
Στέλιος Καζαντζίδης
Μανώλης Καναρίδης
Μαρινέλα
Μιχάλης Μενιδιάτης
Στράτος Διονυσίου
Βούλα Πάλλα
Μιμίκα Καζαντζή
Μανώλης Αγγελόπουλος
Βαγγέλης Περπινιάδης
Πόλυ Πάνου
Ρίτα Σακελλαρίου
Χαράλαμπος Βασιλειάδης (Τσάντας)
Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου
Κώστας Βίρβος

Ας δούμε τώρα τα πιο χαρακτηριστικά από αυτά τα ¨Ελληνικά Άσματα¨. Μιλάμε για τραγούδια πασίγνωστα που τραγουδήθηκαν και χορεύτηκαν με πάθος από τους Έλληνες. Ουδείς όμως γνώριζε ότι τα τραγούδια ήταν κλεμμένα.

Ποιος δεν ξέρει το ¨Μου λένε να μην κλαίω¨ του Στράτου Καμενίδη με την Μιμίκα Καλαντζή που το διασκεύασαν και ¨Τα παιδιά από την Πάτρα¨;

https://www.youtube.com/watch?v=CcrkSi2d_zc

Το τραγούδι ηχογραφήθηκε το 1963.

Ακούστηκε πρώτη φορά στην Ινδική ταινία ¨China Town¨ και είχε τον τίτλο ¨ Yamma Yamma Yamma¨

Εδώ το original

https://www.youtube.com/watch?v=hIxD1Ycrs5c

Την μουσική έγραψε ο Ραβί Σανκάρ που αργότερα συνεργάστηκε και με τους BEATLES.

Πιο πριν και συγκεκριμένα το 1959 ο Στέλιος Καζαντζίδης θα κάνει ¨πάταγο¨ με το τραγούδι που υπογράφει ο ίδιος ¨ Αυτή η νύχτα μένει¨. Και αν δεν πούλησε το συγκεκριμένο τραγούδι...

https://www.youtube.com/watch?v=e3e1dg6w0dQ

Το τραγούδι ακούστηκε πρώτη φορά στην ταινία του 1953 ¨ AURAT¨ και είχε τίτλο ¨ Ulfat ka saaz chhedo¨.

Εδώ το Ινδικό τραγούδι

https://www.youtube.com/watch?v=2SdPEmdPGNI

Την επόμενη χρονιά (1960) ο Μπάμπης Μπακάλης ¨γράφει¨ μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του. Έχει τον τίτλο ¨Δεν με πόνεσε κανείς¨ ( Καρδιά μου καημένη) που έχει διασκευαστεί και τραγουδηθεί από πολλούς έλληνες τραγουδιστές. Σε πρώτη εκτέλεση το είπε ο Στράτος Διονυσίου.

https://www.youtube.com/watch?v=Rj5iXg_H_NA

Το είχε πρωτοτραγουδήσει η Ναργκίς στην ταινία του 1957 ¨Mother India¨ και είχε τον τίτλο ¨ Duniya mein hum aaye hain¨. Ας το ακούσουμε στην αυθεντική εκτέλεση.

https://www.youtube.com/watch?v=RjYhUk6M0iM

Ο ίδιος συνθέτης το 1960 έβαλε στο μάτι το τραγούδι από την ταινία ¨Mother India¨ με τίτλο ¨ Ο MERE LAAL AAJA¨. Με την βοήθεια της Πόλυ Πάνου το έκανε ¨δικό μας¨. Ο τίτλος ήταν ¨ Φαρμάκι και μαχαίρι¨.

https://www.youtube.com/watch?v=e9uY8Embkys

Το αυθεντικό εδώ

https://www.youtube.com/watch?v=ScPhzcyb4-Q

Ο Γιάννης Πολυκανδριώτης το 1964 υπέγραψε για λογαριασμό της Ρίτας Σακελλαρίου το τραγούδι ¨Τι σου φταίω και με τυραννάς¨.

https://www.youtube.com/watch?v=IrrNB1dKKD0

Φυσικά ήταν ίδιο και όμοιο με το τραγούδι του 1949 ¨ O MUJHE KISI SE PYAR HO GAYA¨ από την ταινία ¨BARSAAT¨.

Αν υπάρχει αμφιβολία για το πρωτότυπο ας ακούσουμε πάλι την Ναργκίς να το τραγουδάει στα Ινδικά 15 χρόνια πριν ο Πολυκανδριώτης το κάνει ¨Ελληνικό¨.

https://www.youtube.com/watch?v=_O35MLDNtbU

Ο Γιώργος Μανισαλής ¨υπογράφει¨το τραγούδι του 1962 με τον Πέτρο Αναγνωστάκη και την Ρούλα Καλάκη σε στίχους του Κώστα Βίρβου με τίτλο ¨Κάποιο τραίνο¨.

https://www.youtube.com/watch?v=rPo7Qrc7pqA

Οι Ινδοί όμως την ίδια μελωδία την είχαν ακούσει 7 χρόνια πριν, με την ταινία ¨ Shri 420¨ με τίτλο ¨ Pyar Hua Ikrar Hua Hai Pyar Se¨.

https://www.youtube.com/watch?v=oXLzfldeDcM

Από την ίδια ταινία ¨ Shri 420¨ ο Κώστας Καπετάνιος το 1964 θα ¨εμπνευστεί¨ το τραγούδι ¨ Αν τον αγαπάς παιδί μου¨ που θα το τραγουδήσουν οι Μανώλης Καναρίδης & Μιμίκα Καζαντζή. Οι στίχοι είναι του Χαράλαμπου Βασιλειάδη (Τσάντας).

https://www.youtube.com/watch?v=qhnrzbhsHeQ

Ας ακούσουμε και την αυθεντική εκτέλεση με τον τίτλο ¨ Mera Joota Hai Japani ¨.

https://www.youtube.com/watch?v=5wjGc1zGWBc

Το 1962 ο Απόστολος Καλδάρας θα δώσει στο Στέλιο Καζαντζίδη και στην Μαρινέλα να τραγουδήσουν το ¨ ΠΟΙΟΣ ΣΟΥ\'ΠΕ ΔΕΝ Σ\'ΑΓΑΠΩ¨.

https://www.youtube.com/watch?v=l68YYI_r8dk

Όμως το τραγούδι στην αυθεντική του εκτέλεση είχε πρωτοακουστεί το 1954 στην ταινία ¨ Tan Dole Nagin¨ με τίτλο ¨ MAN DOLE MERA¨

https://www.youtube.com/watch?v=_2bqXS_ZZpQ

Μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες για το 1963-1964 έχει την υπογραφή πάλι του Απόστολου Καλδάρα. Θα δώσει στον Μιχάλη Μενιδιάτη και στην Σοφία Κολλητήρη να τραγουδήσουν το ¨ Λίγο - λίγο θα με συνηθίσεις¨. Οι στίχοι ήταν της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου.Το κομμάτι έχει διασκευαστεί έκτοτε πολλές φορές.

https://www.youtube.com/watch?v=tgJ8qKxlDeI

Όμως το ¨Λίγο-λίγο¨ είχε κλαπεί ¨πολύ-πολύ¨ από την ταινία του 1959 ¨ Ujal¨ και είχε τον τίτλο ¨ Yalla Yalla Dil Le Gayi¨ που η μετάφραση του σημαίνει «Αλλάχ, Αλλάχ, μου πήρες την καρδιά» !!!

https://www.youtube.com/watch?v=zlWlTcmc8Ho

Ο κατάλογος δεν έχει τελειωμό.

Το 1962 ο Βαγγέλης Περπινιάδης θα ηχογραφήσει το τραγούδι ¨ Γύρισε κοντά μου¨. Και ποιος δεν το έχει τραγουδήσει το κομμάτι αυτό από τότε.

https://www.youtube.com/watch?v=7MoARbPjJkA

Ο Περπινιάδης περίμενε 3 χρόνια για να το μετατρέψει στα Ελληνικά και να γίνει σούπερ επιτυχία. Και αυτό γιατί το τραγούδι είχε ακουστεί στην ταινία του 1959 ¨ Anari¨και είχε τον τίτλο ¨ Sab Kuch Seekha Humne¨.

Εδώ το αυθεντικό Ινδικό κομμάτι

https://www.youtube.com/watch?v=OLZoBJxlQBA

Το 1963 ο Απόστολος Καλδάρας που είχε κάνει ¨επάγγελμα¨ την αντιγραφή Ινδικών τραγουδιών και τα έκανε Ελληνικά γεμίζοντας τα ταμεία των δισκογραφικών εταιρειών, θα δώσει στον Μανώλη Αγγελόπουλο μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του το ¨ Όσο αξίζεις εσύ¨. Ακόμη και στις μέρες μας το τραγούδι συνεχίζει να ακούγεται στα ραδιόφωνα.

https://www.youtube.com/watch?v=jESEMs5eNr8

Όμως το τραγούδι είναι Ινδικό και είχε ακουστεί και αυτό στην ταινία του 1959 ¨ Ujala¨ και είχε τον τίτλο ¨ Duniya Waalon Se Door¨.

https://www.youtube.com/watch?v=gV1jhXJU6a4

Ο κατάλογος θα κλείσει με δύο (2) τραγούδια του Καζαντζίδη. Το ένα είναι το ¨Πριν μου φύγεις γλυκειά μου¨. Τι σουξέ που έγινε και αυτό εκείνα τα χρόνια. Ο Απόστολος Καλδάρας θα βάλει το όνομα του στον δίσκο σαν συνθέτης. Το κομμάτι ηχογραφήθηκε το 1963.
https://www.youtube.com/watch?v=wBTPgz30ufc

Είχε όμως ηχογραφηθεί από το 1954 στην Ινδία στην ταινία ¨ Devta¨ υπό τον τίτλο ¨ Aye Chand Kal Jo Aana¨.

https://www.youtube.com/watch?v=d__GZGpyt9k

Εκείνο όμως που θα απογειώσει των Καζαντζίδη ήταν το τραγούδι ¨Μαντουμπάλα¨ που φέρει την υπογραφή του ως συνθέτη. Ήταν το 1959 και ο Καζαντζίδης κάνει το σουξέ της χρονιάς.Για μια δεκαετία το τραγούδι θα πουλάει συνέχεια. Όλοι οι Έλληνες είχαν στο στόμα τους τα λόγια της Μαντουμπάλας που έγραψε η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου.

https://www.youtube.com/watch?v=ETzT4WRXN3k

Όμως η ¨Μαντουμπάλα¨ είχε ηχογραφηθεί το 1951 για την ταινία ¨ AWAARA¨ με τίτλο ¨ AA JAO TADPATE HAIN ARMAAN¨.

Εδώ το ορίτζιναλ τραγούδι
.
https://www.youtube.com/watch?v=g2aB7ZGaZK4

Ο Θεόδωρος Δερβενιώτης που μόνο στα τελευταία χρόνια της ζωής του παραδέχτηκε την συμμετοχή του στην ¨βιομηχανία¨των ¨Ινδοαραβικών¨μελωδιών στο παρακάτω βίντεο μιλάει για την ¨Ινδοκρατία¨ την ¨Μαντουμπάλα¨ αλλά για την έτερη επιτυχία του Καζαντζίδη ¨Είσαι η ζωή μου¨ που ηχογραφήθηκε το 1962 και η οποία είχε ακουστεί στην ταινία του 1951 ¨ AWAARA¨. Ο Δερβενιώτης από το 1952 υπήρξε διευθυντής στην Columbia και είχε άμεση σχέση με τα περισσότερα Ινδικά τραγούδια που μετατράπηκαν σε Ελληνικά.

https://www.youtube.com/watch?v=a1VaREYZOVA

από το 21:50 ως το 27:08

Τα τραγούδια της περιόδου 1955-1970 θα ονομαστούν ¨Ινδοπρεπή¨ και ¨Ινδοαραβικά¨ και η περίοδος θα οριστεί ως ¨Ινδοκρατία¨.

Σε αυτή την περίοδο θα ηχογραφηθούν πάνω από 1.000 τραγούδια που γράφτηκαν από Ινδούς και Άραβες συνθέτες. Κάποιοι μελετητές τα αριθμούν σε αρκετές χιλιάδες αλλά μάλλον δεν ευσταθούν τα νούμερα αυτά.
Εμείς προτιμήσαμε να αναδείξουμε κάποια από αυτά που γίνανε μεγάλες επιτυχίες στην χώρα μας. Υπάρχουν πολλά άλλα που όμως δεν γίνονταν να μπουν στην δική μας λίστα.
Γι΄αυτό φρόντισαν οι Ελένη Αμπατζή και Εμμανουήλ Τασούλας οι οποίοι μετά από πολύχρονη έρευνα κατάφεραν να συγκεντρώσουν τα περισσότερα Ίνδοπρεπή τραγούδια που ηχογραφήθηκαν στην Ελλάδα από δικούς μας συνθέτες και να τα εκδώσουν το 1998 στο βιβλίο ¨ Ινδοπρεπών αποκάλυψη¨που θεωρείται μέχρι σήμερα το πληρέστερο βιβλίο για το ¨φαινόμενο¨ που κατέκλυσε την χώρα μας για 15 χρόνια. Το βιβλίο είναι από τις εκδόσεις ¨ΑΤΡΑΠΟΣ¨ και ήταν πολύτιμη βοήθεια για το αφιέρωμα αυτό.

Ο Βασίλης Τσιτσάνης στο πλαίσιο αυτό, προσπάθησε από την πλευρά του να ακολουθήσει την ¨μόδα¨ των Ινδοπρεπών γράφοντας δικά του τραγούδια που όμως δεν είχαν και μεγάλη εμπορική επιτυχία. Μερικά από αυτά γνώρισαν επιτυχία όπως μας πληροφορεί ο Νίκος Ορδουλίδης στο βιβλίο του ¨Η δισκογραφική καριέρα του Βασίλη Τσιτσάνη 1936-1983¨.

Αυτά είναι ¨Τα λιμάνια¨ 1962 με την Πόλυ Πάνου το ¨Όσο με μαλώνεις¨ 1962 με τον Πάνο Γαβαλά και την Μπέμπα Φινέτη και τα ¨Φαρμακωμένα Χείλη¨ 1966 με τον Γιώργο Χατζηαντωνίου.

Ο Τρικαλινός συνθέτης όπως είδαμε στην συνέντευξη που έδωσε το 1961 στο περιοδικό ¨ΠΡΩΤΟ¨ κάνει την πρώτη του νύξη για το φαινόμενο των ¨Ινδοπρεπών¨ και της τροπής που πήρε το λαϊκό τραγούδι. Δεν έχει όμως στα χέρια του στοιχεία που θα τον κάνουν να μιλήσει επώνυμα.

Το 1965 όμως θα μιλήσει άμεσα και ευθέως για το θέμα της ¨κλοπής¨ Ινδοαραβικών μελωδιών από επώνυμους λαϊκούς μας συνθέτες.

Στην εφημερίδα της Θεσσαλονίκης ¨ΔΡΑΣΗΣ¨σε συνέντευξη του που δημοσιεύτηκε την 1η Μαρτίου του 1965 ο Τσιτσάνης βάζει το δάχτυλο ¨υπό τον τύπο των ύλων¨ και εξαπωλύει ¨μύδρους¨ εναντίων των ελλήνων συνθετών που κλέβουν άλλες μουσικές.

Λέει συγκεκριμένα:

Β.Τσιτσάνης: Το φοβερότερο έγκλημα ενός συνθέτη είναι να ελπίζει στην κλοπή και στις καθ΄οινδήποτε τρόπον απομιμήσεις. Όταν δανεισθεί κανείς και είναι τίμιος, με περήφανη καρδιά, θα επιστρέψει το δανεισθέν. Στην προκείμενη περίπτωση του καλλιτεχνικού τομέως, εάν δανεισθεί κανείς μουσουργός- και δάνεισμα εννοώ έμπνευση από κάτι το υπάρχον που τον τραβάει- δεν είναι ντροπή, μάλλον τιμή του θα είναι να λέει ότι «το τάδε έργο μου το ενεπνεύσην από την τάδε σύνθεσιν». Εννοώ φυσικά για μια μεγάλη τυχόν επιτυχία του καλλιτέχνου, που οπωσδήποτε από κάποια άλλη επηρεάσθηκε και έχει μερικά ασήμαντα ίχνη αυτής της άλλης.
Το να μιμείται είναι πάλι αμάρτημα θανάσιμο και προδικάζει ασφαλώς το αβέβαιον μέλλον και την καρκινοβασίαν του καλλιτέχνη. Όμως η κλοπή είναι το μέγιστον, το φοβερότερον. Και κλοπή στον μουσικό τομέα θα πει όχι απλώς κλοπή, αλλά κοινωνικό έγκλημα. Εάν δεν χτυπηθεί καίρια ο πνευματικός κλέπτης, γίνεται αίτιος φοβερών συνεπειών.
Και ως ένα σημείο η κλοπή μεταξύ Ελλήνων σε έργα ελληνικά δεν λαμβάνει ιδιάζουσα μορφήν. Όταν όμως η κλοπή γίνεται όπως γίνεται σήμερα από Έλληνες που μας σερβίρουν τραγούδια ξένων χωρών, τέλεια αντιγραφή ινδικών αραβικών, τουρκικών τραγουδιών και τα σερβίρουν για ΕΛΛΗΝΙΚΟ λαϊκό τραγούδι, φαντασθείτε ότι δεν κλέβουν μόνον τον Ινδό, τον Άραβα κλπ, αλλά και όλον τον ελληνικό λαό και τον εξαπατούν, διότι ο ελληνικός λαός πληρώνει τον δίσκο για να ακούσει τας εμπνέυσεις των Ελλήνων συνθετών και τραγουδά αυτάς ως ελληνικά λαϊκά τραγούδια. Που να ξέρει όμως, ότι όλοι αυτοί οι λαϊκοί συνθέτες είναι όλοι κλέφτες ανάξιοι να λέγονται συνθέτες και για το κακό που κάνουν έπρεπε να βρίσκονται φυλακή. Τίποτα δεν είναι ελληνικό από από αυτό που λέγεται λαϊκό τραγούδι... Οι συνθέτες είναι ανάξιοι του τίτλου των....Στο κάτω-κάτω ο κλέφτης ο κοινός αδικεί ένα-δύο η και παραπάνω ανθρώπους, αλλά έχει το χαρακτηριστικό του κλέφτη, τιμωρείται και καταδικάζεται. Εδώ όμως ο κλέφτης φιγουράρει ως ιδιοκτήτης του τραγουδιού, εξαπατά όλον τον ελληνικό λαό, τον κλέβει, του εμφυτεύει ξένες μουσικές, του ξεριζώνει σιγά-σιγά ότι ελληνικό είχε και όχι μόνο δεν διώκεται, δεν χαρακτηρίζεται κλέφτης, αλλά και φοβερότερον δοξάζεται. Ακούει επι παραδείγματι ο λαός στην ώρα των εκπομπών : «Και τώρα θα ακούσετε το μεγάλο σουξέ του τάδε», το ακούει, του αρέσει και λέει, φυσικά, μπράβο σ΄αυτόν που το΄γραψε...Τώρα όμως που θα τους ξεσκεπάσω και θα τους μάθετε όλους αυτούς με τα μεγάλα τους σουξέ ότι είναι κλέφτες, πρέπει να τους δώσετε ένα μάθημα και το μάθημα το πρώτο είναι πολύ απλό, όσο και αφελές αν φαίνεται. Να λέτε όλοι σας αντί για μπράβο σ΄αυτόν που το΄γραψε, μπράβο στον κλέφτη.

Στο σημείο αυτό της συνέντευξης ο δημοσιογράφος Γ.Α. Δημόπουλος αντί να εκμεταλλευτεί την καταγγελία του Τσιτσάνη και να ρωτήσει περισσότερα για το θέμα, την προσπερνάει και αλλάζει το θέμα ρωτώντας τον αν τα τραγούδια του παίζονται στο εξωτερικό και σε ποιες χώρες. Ο Δημόπουλος μάλλον εις γνώση του αποφεύγει να θίξει περισσότερο το θέμα.

Στις υποσημειώσεις τους οι συγγραφείς του βιβλίου ¨Βασίλης Τσιτσάνης ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ¨ Θέφιλος και Φωτεινή Αναστασίου μας ενημερώνουν ότι ένα χρόνο πριν, στις 31/5/1964 ημέρα που γιορτάζονταν το κατέβασμα της Χιτλερικής Ναζιστικής Σημαίας από την Ακρόπολη από τους Σάντα και Γλέζο, ο ΜΠΟΣΤ ( Μέντης Μποστατζόγλου) στην εφημερίδα ΑΥΓΗ και με αφορμή τον Θάνατο του Ινδού ηγέτη Νεχρού θα σκιτσάρει το πασίγνωστο σκίτσο υπό τον τίτλο ¨ΙΝΔΟΠΡΕΠΕΙΣ ΓΑΙΔΟΥΡΟΠΡΕΠΕΙΑΙ¨ .

Εδώ μπορείτε να δείτε τι σκίτσο:

https://sarantakos.files.wordpress.com/ ... -05-31.jpg
Την προηγούμενη μέρα 30/5/1964 ο νεοεκλεγείς με την ΕΔΑ Μίκης Θεοδωράκης στην παρθενική του ομιλία στην βουλή θα στραφεί εναντίον των Ινδοπρεπών που μονοπωλούν το ραδιόφωνο ενώ τα δικά του λογοκρίνονταν.

Στην ίδια συνέντευξη του ο Β.Τσιτσάνης θα ερωτηθεί και για τους Θεοδωράκη-Χατζιδάκι. Αυτές τις απαντήσεις του θα τις παρουσιάσουμε προσεχώς ολοκληρωμένα.

Δύο χρόνια μετά και συγκεκριμένα τον Σεπτέμβριο του 1967 ο Τσιτσάνης θα επανέλθει στο θέμα. Αυτή την φορά θα έχει στα χέρια του στοιχεία με τα οποία θα επιτεθεί εκ νέου στους συνθέτες που αντιγράφανε Ινδοαραβικές μελωδίες.

Το βήμα για να εκφραστεί του το δίνει το περιοδικό ¨ΝΤΟΜΙΝΟ¨ το οποίο για τους επόμενους 4 μήνες θα γίνει το μέσο που θα ¨διασταυρώσουν τα ξίφη τους σχεδόν όλοι οι λαϊκοί συνθέτες της εποχής. Η Ελλάδα θα ζήσει για ένα διάστημα στον αστερισμό των καταγγελιών Τσιτσάνη και θα χωριστεί σε μουσικό επίπεδο σε Τσιτσανικούς και αντιΤσιτσανικούς.

Τον Σεπτέμβριο του 1967 και στο τεύχος 499 του ¨ΝΤΟΜΙΝΟ¨ ο Τσιτσάνης θα ρίξει άδεια και θα πιάσει γεμάτα.
Ερωτάται από την Μίνα Σημηριώτη

ΕΡ: Κύριε Τσιτσάνη, αφού μιλάμε για συνθέσεις, θέλετε να μας πήτε, τι πιστεύετε για τους υπάρχοντες σήμερα λαϊκούς συνθέτες;
Β.Τσιτσάνης: Θέλω και θα σας έλεγα...Αλλά ειλικρινά λυπάμαι που δεν έχω να σας πω τίποτα.
ΕΡ: Και για τους ερμηνευτάς; Υπάρχουν νέοι άξιοι για το λαϊκό τραγούδι;
Β.Τσιτσάνης: Ασφαλώς υπάρχουν και πρέπει να υπάρχουν, αλλά δυστυχώς τους τρώει το σκοτάδι. Είναι δυσεύρετοι. Τους παρασύρει το αραβο-τουρκικό κλίμα. Παρουσιάζονται ωραία φωνητικά ταλέντα, αλλά όπως είπα είναι επηρεασμένα από ξένες μελωδίες και δεν καταλαβαίνουν το Ελληνικό Λαϊκό Τραγούδι.
ΕΡ: Επομένως στο λαϊκό τραγούδι υπάρχουν κατά την γνώμη σας αδυναμίες. Ποιον τρόπο θα είχατε να μας πήτε για τη θεραπεία του κακού;
Β.Τσιτσάνης: Ο καλύτερος τρόπος που μπορεί να συνετίσει όλους τους συνθέτες και τους ασυνείδητους κατά τη γνώμη μου εμπόρους θα είναι να υπογράφουν υπεύθυνη δήλωση στους ραδιοφωνικούς σταθμούς ότι τα τραγούδια τους που παίζονται και θα παίζονται είναι μουσικές ιδικής τους εμπνεύσεως.

Η Σημηριώτη και αυτή από την πλευρά της δεν θα προχωρήσει το θέμα παρακάτω και θα αλλάξει κατεύθυνση την συζήτηση.

Όμως οι αναφορές για ¨υπεύθυνες δηλώσεις¨ και για ¨ασυνείδητους εμπόρους και όχι συνθέτες¨ θα πυροδοτήσει αντιδράσεις.
Στα τεύχη 504-505 του ίδιου περιοδικού, δηλαδή τον Οκτώβριο του 1967 οι Απόστολος Καλδάρας, Θεόδωρος Δερβενιώτης, Άκης Πάνου και Στράτος Καμενίδης θα απαντήσουν στα λεγόμενα του Τσιτσάνη. Θα διαβεβαιώσουν το κοινό ότι τα τραγούδια τους δεν έχουν καμία σχέση με Ινδοαραβικές μελωδίες.
Τις ακριβείς απαντήσεις δυστυχώς δεν τις γνωρίζουμε αλλά από την απάντηση που θα δώσει ο Τσιτσάνης μπορούμε να συμπεράνουμε τα λεχθέντα τους.
Έτσι λοιπόν φτάνουμε στα τεύχη 510 και 511 του ¨ΝΤΟΜΙΝΟ¨ τον Δεκέμβριο του 1967 όπου δίνεται ο λόγος στον Β.Τσιτσάνη να γράψει και να απαντήσει στα λεγόμενα των παραπάνω συνθετών.

Η ΜΑΝΤΟΥΜΠΑΛΑ από την σελίδα μαςhttps://www.youtube.com/watch?v=on7fvpvLdHM

Ευχαριστώ πάρα πολύ, Για το ανικανοποίητο και σε συγχαίρω για όλο το υλικό που προσφέρεις.
Πολύ μεγάλο μέγεθος και άψογα ερευνημένο (σκέφτηκα πως θα μπορούσαμε κάποια στιγμή να προσθέσουμε όλα αυτά τα βίντεο, Ελληνικά και Ινδικά στην ενότητα youtube playlists που έχουμε στη σελίδα-για συγκριτικές μελέτες, φυσικά).
Συγχαίρω επίσης και τους συγγραφείς του βιβλίου.

Το "Ντομινό" το θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια, ήταν ας πούμε κάτι σαν το Ιντερνέτ της εποχής και είχε μεγάλη κίνηση και επιρροή στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης. Σ' αυτή τη βάση εύκολα φαίνεται η ομοιότητα των συνεντεύξεων/απαντήσεων του Τσιτσάνη με μία σύγχρονη συζήτηση που θα μπορούσε να γίνεται σήμερα σε ένα thread γενικού μουσικού ενδιαφέροντος. Αλλά υπάρχουν στα λεγόμενα του Τσιτσάνη και προεκτάσεις κάπως πιο ειδικού ενδιαφέροντος και θα με ενδιέφερε πολύ να ανιχνεύσω εκτενέστερα: Φαίνεται πως δέχτηκε κριτική απάντηση/δικαιολογία τουλάχιστον από Δερβενιώτη (με συνηγορία Καλδάρα) και Καμενίδη περί ρυθμών, μελωδίας, Βυζαντινού μέλους, κλπ.
Τους απαντά και σ' αυτά με σιγουριά και τους αποστομώνει, κατά τη γνώμη μου, και δεν του χρειάζεται καμία "μουσική" βοήθεια ή συνηγορία από κανέναν για να το κάνει. Αλλά θα με ενδιέφερε πολύ να ξέρω τι συγκεκριμένα του είπαν, τι αντέθεσαν με τα δικά τους λόγια, και για την πληρότητα της πληροφόρησης πάνω σε μία δημόσια συζήτηση πού έγινε πριν μισό αιώνα, αλλά που ακόμα αφορά όλους μας, αλλά και γιατί θα ήθελα να δώσω κι' εγώ τη δική μου απάντηση (μακρό-ιστορικά) όχι πια στους ίδιους βέβαια, αλλά στις απόψεις/δικαιολογίες των, πάνω σε ειδικότερα θέματα μουσικής σαν αυτά που προέβαλαν στον Τσιτσάνη.
Υπάρχει τρόπος, αναρωτιέμαι, να βρεθεί όλο αυτό το υλικό που δημοσιεύτηκε στο Ντομινό, όχι από το 1967, αλλά από το 1965 που φαίνεται πως άρχισε. Με άλλα λόγια, θέλουμε και τον λόγο και τον αντίλογο με όλες τους τις συνηγορίες, για να κατατοπισθούμε σε μία ίσως από τις πιο σοβαρές συζητήσεις/καυγάδες που έγιναν για τη λαϊκή μας μουσική. Της δίνω τόσο πολύ βάρος, (χωρίς να ξέρω πολλά πριν διαβάσω), όχι γιατί παίρνω θέση συναισθηματικά με το μέρος του Τσιτσάνη (που δεν απαγορεύεται βέβαια), αλλά γιατί με ψυχρή λογική (και μεγάλη λύπη), παρατηρώ ότι οι καταστάσεις και τα μουσικά προβλήματα/πληγές που έθιξε τότε ο Τσιτσάνης, δυστυχώς δεν θεραπεύτηκαν, αντιθέτως διογκώθηκαν και στη μουσική και γενικότερα στην πολιτισμική, κοινωνική και πολιτική μας ζωή. Λόγου χάριν, η συνέντευξη και οι υποσημειώσεις αναφέρονται στην "ατιμωρησία" των δραστών ακόμα και σε περιπτώσεις προσαγωγών τους στη δικαιοσύνη. Σας θυμίζει τίποτα επίκαιρο και πολύ πιο κοντινό μας αυτό το πρόβλημα?
Έτσι θα ήθελα να ξέρω αν υπάρχουν ίσως στα αρχεία των συγγραφέων του βιβλίου όλες οι σχετικές δημοσιεύσεις του Ντομινό από τότε που άρχισαν μέχρι τότε που τελείωσαν. (και κυρίως τι λένε και τι απαντούν όλοι αυτοί στον Τσιτσάνη).

Τελειώνοντας θα ήθελα να προσθέσω ότι διάβασα με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον γιατί κάθε τι που λέει ο Τσιτσάνης είναι απόρροια πολύ ώριμης μουσικής σκέψης και πραγματιστικής προσέγγισης και θέλει περισσότερη συζήτηση και από εμάς στα επί μέρους σημεία που θα ήθελε να διασαφηνίσει ο καθένας μας. Ταυτόχρονα ένοιωσα επίσης αηδία και απελπισία για τα πεπραγμένα τους, και την ψευδή στάση όλων τους, ωστόσο όμως περηφάνια για τον Τσιτσάνη, που διαφαίνεται ότι πέρα από μουσικός Τιτάν, ήταν επίσης ένας πολύ τίμιος άνθρωπος.
Και σκέφτομαι με λύπη ακόμα ότι οι πιο πολλοί απ' αυτούς τους μαλάκες δεν είχαν ανάγκη να κλέψουν γιατί είχαν ήδη αποδείξει ότι μπορούσαν να συνθέσουν πραγματική ελληνική μουσική. Το έκαναν από τεμπελιά, εντολές, εμπορικές σκοπιμότητες, σίγουρο εύκολο κέρδος χωρίς ιδρώτα? Μου φαίνεται πως όλοι αυτοί οι λόγοι παίζουν.
Γεγονός για μένα είναι (όπως το διαπιστώνει και η Σημηριώτη, νομίζω) ότι το μουσικό αισθητήριο του λαού νοθεύτηκε (ίσως ανεπανόρθωτα) από τις κλεψιές τους, και γι' αυτό ακόμα η "μουσική μας γρίπη" συνεχίζεται.

Συνέχισε τις δημοσιεύσεις σου, σ' ευχαριστώ. Συγκόλλησα ότι έχεις ανεβάσει σε ένα μεγάλο pdf (18 σελίδες για την ώρα) με χρονολογική σειρά, αλλά επειδή το όριο μεγέθους συνημμένων δεν μου επιτρέπει εδώ, το ανεβάζω προσωρινά στη δική μου σελίδα για να μπορεί όποιος θέλει να το κατεβάσει και δίνω τον παρακάτω σύνδεσμο.

Βασίλης Τσιτσάνης - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

(πληκτρολόγισε F5 για ανανέωση σελίδας αν δεν εμφανίζεται μέσως)

Καλημέρα φίλε Σωκράτη!!!!

Ανταποδίδω τις ευχαριστίες σου. Η βοήθεια σου είναι πολύτιμη και ουσιαστική για μένα μιας και τα κείμενα μου θα ήταν εντελώς διαφορετικά χωρίς την δική σου (βήμα-βήμα) βοήθεια. Η εκτίμηση μου για το πρόσωπο σου (και ας μην σε ξέρω) είναι μεγάλη. Όχι για τα θετικά σου σχόλια προς εμένα αλλά για την αναλυτική ματιά σου σε όσα σχολιάζεις. Οι σκέψεις σου δεν είναι ¨επιφανειακές¨ αλλά ¨εισχωρούν¨ στην ουσία των πραγμάτων. Είμαι από τους πιο φανατικούς (χαχαχαχα) αναγνώστες όλων των σχολίων σου.

Γράφεις "...σκέφτηκα πως θα μπορούσαμε κάποια στιγμή να προσθέσουμε όλα αυτά τα βίντεο, Ελληνικά και Ινδικά στην ενότητα youtube playlists που έχουμε στη σελίδα-για συγκριτικές μελέτες, φυσικά..."

Αν τα παιδιά που χειρίζονται αυτά τα θέματα το βρίσκουν ενδιαφέρον θα ήταν μια καλή αρχή νομίζω.

Γράφεις " .... στα λεγόμενα του Τσιτσάνη και προεκτάσεις κάπως πιο ειδικού ενδιαφέροντος και θα με ενδιέφερε πολύ να ανιχνεύσω εκτενέστερα: Φαίνεται πως δέχτηκε κριτική απάντηση/δικαιολογία τουλάχιστον από Δερβενιώτη (με συνηγορία Καλδάρα) και Καμενίδη περί ρυθμών, μελωδίας, Βυζαντινού μέλους, κλπ....Αλλά θα με ενδιέφερε πολύ να ξέρω τι συγκεκριμένα του είπαν, τι αντέθεσαν με τα δικά τους λόγια, και για την πληρότητα της πληροφόρησης πάνω σε μία δημόσια συζήτηση πού έγινε πριν μισό αιώνα, αλλά που ακόμα αφορά όλους μας, αλλά και γιατί θα ήθελα να δώσω κι' εγώ τη δική μου απάντηση (μακρό-ιστορικά) όχι πια στους ίδιους βέβαια, αλλά στις απόψεις/δικαιολογίες των, πάνω σε ειδικότερα θέματα μουσικής σαν αυτά που προέβαλαν στον Τσιτσάνη...."

Όπως εξήγησα και στο κείμενο μου υπήρξε σφοδρή αντίδραση στα λεγόμενα του, του τεύχους 499, από τους ¨ενδιαφερόμενους¨. Και από τις απαντήσεις του Τσιτσάνη έχουμε μία μικρή ¨εικόνα¨ των λεγομένων τους χωρίς όμως να έχουμε τις ολοκληρομένες τις απαντήσεις/απόψεις τους που θα μας έδιναν τροφή για περαιτέρω συζητήσεις. Όσο και να έψαξα στο ίντερνετ δυστυχώς δεν έχω βρει τα τεύχη που απάντησαν οι ¨θιγόμενοι¨. Το μόνο που απομένει είναι η αναζήτηση των τευχών να γίνει από τις αρμόδιες ενώσεις που διαχειρίζονται αρχεία εφημερίδων και περιοδικών.

Γράφεις " ...οι πιο πολλοί απ' αυτούς τους μαλάκες δεν είχαν ανάγκη να κλέψουν γιατί είχαν ήδη αποδείξει ότι μπορούσαν να συνθέσουν πραγματική ελληνική μουσική. Το έκαναν από τεμπελιά, εντολές, εμπορικές σκοπιμότητες, σίγουρο εύκολο κέρδος χωρίς ιδρώτα? Μου φαίνεται πως όλοι αυτοί οι λόγοι παίζουν..."

Πράγματι είναι απορίας άξιον πως όλοι αυτοί που ειχαν δώσει πολύ καλά δείγματα μουσικών εμπνεύσεων στο λαϊκό μας τραγούδι μέχρι τότε ¨τσίμπησαν¨ και ενέδωσαν στις προτροπές των εταιρειών για μετατροπή των Ινδοαραβικών τραγουδιών σε ¨Ελληνικά Άσματα¨ όπως λέω εγώ. Και μιλάμε για ηχηρά ονόματα στον μουσικό χώρο της εποχής. Αλλά την δόξα και το χρήμα ουδείς εμίσησε. Εκείνο όμως που ξαφνιάζει είναι η αλαζονία τους και η μη παραδοχή της κλεψιάς τους. Πλέον σχεδόν 50 χρόνια μετά όλοι γνωρίζουμε την αλήθεια με αποδείξεις.

Γράφεις τέλος " ...Συγκόλλησα ότι έχεις ανεβάσει σε ένα μεγάλο pdf (18 σελίδες για την ώρα) με χρονολογική σειρά, αλλά επειδή το όριο μεγέθους συνημμένων δεν μου επιτρέπει εδώ, το ανεβάζω προσωρινά στη δική μου σελίδα για να μπορεί όποιος θέλει να το κατεβάσει και δίνω τον παρακάτω σύνδεσμο.

Βασίλης Τσιτσάνης - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ..."



Καλή συνέχεια ΣΩΚΡΑΤΑΡΕ

Καλησπέρα σε όλους.

Συνεχίζω τις δημοσιεύσεις των συνεντεύξεων του Βασίλη Τσιτσάνη έτσι όπως μας τις δίνουν οι Θεόφιλος και Φωτεινή Αναστασίου στο Βιβλίο τους ¨Βασίλης Τσιτσάνης ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ¨.
Όπως έχουμε δει ο Β.Τσιτσάνης δίνει την πρώτη του συνέντευξη στις 11/5/1952 στην συντηρητική εφημερίδα ¨ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ¨.
θα περάσουν 8 χρόνια για να δώσει και την δεύτερη του συνέντευξη αυτή την φορά στην εφημερίδα ¨ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΒΟΡΡΑΣ¨ στον Θεσσαλονικιό δημοσιογράφο Γιώργο Γιαννακόπουλο.
Η αλήθεια είναι ότι το δημοσίευμα περιέχει περισσότερο κρίσεις του δημοσιογράφου για το λαϊκό/ρεμπέτικο τραγούδι και τον Τσιτσάνη παρά μία συνέντευξη όπως θα την περιμέναμε όλοι.
[attachment=0]2.pdf[/attachment]

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΤΣΙΤΣΑΝΗ

Ο Βασίλης Τσιτσάνης στην διάρκεια της πολυετούς καριέρας του στη ρεμπέτικη και λαϊκή μας μουσική έδωσε πολλές συνεντεύξεις στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο της χώρας μας. Από αυτό εδώ το βήμα παρουσιάσαμε αρκετές από αυτές όπως τις κατέγραψαν στο βιβλίο τους "Βασίλης Τσιτσάνης ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ" οι Θεόφιλος και Φωτεινή Αναστασίου το οποίο κατ΄αποκλειστικότητα παρουσιάσαμε.

Οι συγγραφείς στο βιβλίο τους παρουσιάζουν ως τελευταία συνέντευξη του Β.Τσιτσάνη, αυτή που δίνει στην εφημερίδα "Ριζοσπάστης" και στο ένθετο περιοδικό του 7 ΜΕΡΕΣ. Την συνέντευξη αυτή κατάφερα να την βρω και την παρουσιάζω σε μορφή pdf όπως εκδόθηκε στις 10 Απριλίου 1983.

Για το Ανικανοποίητο..... έγραψε: 24 Απρ 2016 04:28 pm ¨Μαγκάλα το ρόδον των Ινδιών¨.

Μπορεί στους περισσότερους από μας ο παραπάνω τίτλος ταινίας να μην μας λέει τίποτα το ιδιαίτερο, αν ζούσαμε όμως στην Ελλάδα του 1954 σίγουρα μερικοί από μας θα είχαν κλείσει θέση σε κάποια προβολή της στις αίθουσες των κινηματογράφων.

Τι σίγουρο είναι ότι ούτε οι Ινδοί θα αναγνώριζαν από τον τίτλο ότι ήταν η ταινία που γυρίστηκε το 1952 στην χώρα τους με τον τίτλο ¨Aan¨.

Το ¨Aan¨ λοιπόν ήταν η πρώτη Ινδική ταινία που παίχτηκε στους Ελληνικούς κινηματογράφους με το τίτλο ¨Μαγκάλα το ρόδον των Ινδιών¨.